Mamelucy.html



Mameluk, rysunek z 1779
Mamelucki jeździec, rysunek z 1810 roku.

Mamelucy (arab. mamlūk – niewolnik) – nie wyznający pierwotnie islamu (na ogół pogańscy, niekiedy chrześcijańscy) i pochodzący spoza świata islamu niewolnicy, którzy zakupywani byli przez muzułmańskich władców, sprowadzani na ziemie islamu, nawracani na islam i szkoleni w walce, w celu uformowania z nich doborowych oddziałów wojskowych. Niekiedy, zwłaszcza na początku istnienia instytucji w kalifacie Abbasydów, ale i w sułtanacie mameluków, mamelukami zostawali również jeńcy wojenni.

Instytucja mameluków powstała w IX wieku w kalifacie Abbasydów, lecz kojarzona jest głównie z mamelukami rządzącej w Egipcie dynastii Ajjubidów, którzy obalili rodzinę panującą i założyli sułtanat mameluków, istniejący aż do podboju Egiptu przez Selima Okrutnego z dynastii Osmanów w 1517 roku. Instytucja mameluków przetrwała w Egipcie aż do ich eksterminacji przez Muhammada Alego w roku 1811.

Mamelukowie Abbasydów na ogół wywodzili się z Azji Środkowej i byli przeważnie pochodzenia tureckiego. Mamelukowie egipscy pochodzili pierwotnie głównie z terenów na północ od Morza Czarnego i wywodzili się przeważnie z tureckiego plemienia Kipczaków, czyli Połowców, później jednak głównym terenem rekrutacji mameluków stał się Kaukaz, a najczęściej spotykanymi wśród mameluków narodowościami stali się Czerkiesi i Gruzini.

Stanowili oni własność państwa, stąd ich nazwa mamelucy = niewolnicy państwowi. Armia mamelucka była bardzo dobrze wyszkolona i zdyscyplinowana i przez wielu znawców uważana jest za jedną z najlepszych formacji zbrojnych w historii. Mamelukowie odnosili wiele zwycięstw nad krzyżowcami i nawet nad postrachem ówczesnego świata, Mongołami.

Spis treści

edytuj Objęcie władzy

Mamelucy zdobyli władzę w Egipcie w 1250 roku, po obaleniu kurdyjskiej dynastii Ajjubidów. 2 maja 1250 mameluk Bajbars podburzył innych żołnierzy, którzy zdobyli pałac sułtana Turanszaha i go zabili, a na tronie osadzono dziecko - Kamila, w którego imieniu władzę sprawowali sułtanka Szadżar ad-Durr i mameluk Turkmen Ajbak, który został jej mężem. W 1257 sułtanka otruła swego męża, za co została uwięziona, a w 1259 mameluk Kutuz zażądał złożenia sobie przysięgi na wierność, co też dwór uczynił.

W wyniku walk wewnętrznych wyłoniły się dwie mameluckie dynastie władców: dynastia, pochodzących ze stepów czarnomorskich, kipczackich Turków Bahrytów 1250-1381 i dynastia kaukaskich Czerkiesów Burdżyitów 1381-1517).

edytuj Upadek państwa Mameluków

Państwo Mameluków zostało podbite w 1517 roku przez Turków osmańskich, jednak Mamelucy zachowali swoje ziemie i przywileje. W XVIII wieku w czasie osłabienia imperium osmańskiego ponownie zdobyli władzę w Egipcie, ale na krótko. W 1798 roku zostali pokonani przez Napoleona I. W 1808 odebrano im ziemię i całkowicie utracili władzę, a następnie w 1811 zostali wyniszczeni przez paszę Muhamada Alego.

edytuj Władcy z dynastii Mameluków

edytuj Bahryci

edytuj Burdżyici

edytuj Bibliografia


Aktualny kurs dolara:
dolar amerykański(USD): 2,9551

Online News

W jakim przypadku konsument może oczekiwać wymiany wadliwego telefonu na nowy, kiedy zaś spodziewać się naprawy starego egzemplarza? Na prośbę Czytelnika Dziennik Internautów poprosił o wypowiedzi ekspertów. [read more]

Co najmniej 70 osób zostało oszukanych przez rozbitą dziś grupę przestępczą z Olsztyna oraz zatrzymanego przez funkcjonariuszy 28-latka ze Szprotawy. Policja zwraca uwagę, że w wyniku oszukańczych procederów poszkodowanych osób może być nawet 100. [read more]

Pracownicy Urzędu Kontroli Skarbowej rozpoczęli akcję przeciwko sieci sklepów działających pod szyldem Dopalacze.com, niedługo rozpocznie się też kontrola sprzedaży internetowej. Preparaty reklamowane są jako środki poprawiające nastrój lub koncentrację. O ich szkodliwości Dziennik Internautów rozmawiał z kierownikiem jednego z ośrodków Monaru. [read more]

Prace nad drugą wersją Google Chrome już trwają, czego dowodem jest wersja 2.0.156.1 udostępniona przez kanał aktualizacji dla deweloperów. Google wyposażyło ją w ulepszone powiększanie stron, funkcję autoscroll i jeszcze kilka nowości. [read more]

Coroczny zjazd osób związanych z Wikipedią może odbyć się w Gdańsku. Polska kandydatura musiałaby zwyciężyć z takimi miastami, jak Oxford, Rio de Janeiro czy Kopenhaga, ale według inicjatora pomysłu, Wojciecha Pędzicha, Polacy mają na to realne szanse. [read more]

Miasta