Dirmaster

Nowy Tomyśl.html



Współrzędne: 52°19′00″N 16°08′00″E / 52.316667, 16.133333

Nowy Tomyśl
Herb Nowego Tomyśla
Województwo	wielkopolskie
Powiat	nowotomyski
Gmina  - rodzaj	Nowy Tomyśl miejsko-wiejska
Założono	ok. 1780
Prawa miejskie	8 kwietnia 1786
Burmistrz	Henryk Helwing
Powierzchnia	5,2 km²
Położenie (punkt)	52° 19' 00 '' N 16° 08' 00 '' E
Wysokość	70 m n.p.m.
Ludność (2004) • liczba • gęstość	15 670 3005,2 os./km²
Strefa numeracyjna (do 2005)	61
Kod pocztowy	64-300 do 64-301
Tablice rejestracyjne	PNT
Położenie na mapie Polski Nowy Tomyśl
TERC10 (TERYT)	4303915044
Miasta partnerskie	Biesenthal  Niemcy Goch  Niemcy Sulęcin
Urząd miejski3 ul. Poznańska 33 64-300 Nowy Tomyśl tel. 61 442-24-00; faks 61 442-27-54 (e-mail)
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Strona internetowa miasta

Nowy Tomyśl (niem. Neutomischel) – miasto w woj. wielkopolskim, nad Szarką (dopływ Obry), w powiecie nowotomyskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Nowy Tomyśl. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. poznańskiego.

Według danych z 31 grudnia 2004 roku miasto miało 15 627 mieszkańców.

Spis treści 1 Położenie geograficzne 2 Historia 3 Zabytki 4 Kościoły 5 Gospodarka 6 Sport 7 Turystyka 8 Ludzie związani z Nowym Tomyślem 9 Przypisy 10 Zobacz też 11 Linki zewnętrzne

edytuj Położenie geograficzne

Nowy Tomyśl leży w zachodniej części województwa wielkopolskiego, przy osi Warszawa-Poznań-Berlin. Przez gminę przebiega autostrada A2 oraz międzynarodowa linia kolejowa E-20.

edytuj Historia

Początki Nowego Tomyśla sięgają XIII w., choć pierwsze ślady osadnictwa na tych obszarach pochodzą sprzed 11 tys. lat (m.in. pozostałości grobów skrzynkowych koło Wytomyśla i smolarni pod Jastrzębskiem Starym). Od średniowiecza znana była wieś Tomyśl, położona pośród wielkich kompleksów leśnych. W XVIII w. okolice Tomyśla zaczęli zagospodarowywać osadnicy olęderscy, sprowadzani przez właścicieli tych ziem, rodzinę Szołdrskich. Wśród nowych mieszkańców dominowali protestanccy Niemcy z Brandenburgii, Śląska i Pomorza, toteż wkrótce koniecznością stała się budowa zboru ewangelickiego. Świątynia powstała w osadzie nova colonia Glinki w 1780 r., a kilka lat później Feliks Szołdrski postanowił lokować koło kościoła nowe miasto. Ostatecznie osadzie nadano prawa miejskie i nazwę Nowy Tomyśl 8 kwietnia 1786 r. przywilejem wydanym przez króla Stanisława Augusta Poniatowskiego. Wieś dla odróżnienia nazwano Starym Tomyślem. Jeszcze pod koniec XIX wieku był Nowy Tomyśl jedynym miastem w Wielkopolsce bez kościoła katolickiego, a wszyscy katolicy należeli do parafii w odległym o 8 km Wytomyślu^[1].

Już kilka lat po lokacji miasto włączono do zaboru pruskiego. Podczas wojen napoleońskich Nowy Tomyśl znalazł się w granicach Księstwa Warszawskiego, żeby w 1815 r. znów powrócić we władanie państwa pruskiego. Miastem powiatowym stał się w 1848 r., kiedy Buk utracił ten przywilej w ramach kary za udział w Wiośnie Ludów.

Powstańcy wielkopolscy opanowali Nowy Tomyśl 3 stycznia 1919 r. Powrót miasta do Polski usankcjonował traktat wersalski z 28 czerwca 1919 r. Podczas II wojny światowej obszar ten był terenem silnej akcji germanizacyjnej, a mieszkańców polskiego pochodzenia często wywożono na roboty do Niemiec. Walki o miasto zakończyły się 27 stycznia 1945 r.

edytuj Zabytki

• kościół pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa – pierwotnie zbór ewangelicki z 1780 r., na planie krzyża greckiego o równych ramionach
• ratusz z 1879 r., obecnie siedziba sądu
• budynek poczty z 1884 r. przy ul. Piłsudskiego
• młyn z 1885 r. przy ul. Zbąszyńskiej
• kościół pw. Matki Boskiej Nieustającej Pomocy z 1895 r.
• kamienice z drugiej połowy XIX w. i początków XX w. (m.in. pl. Chopina 17, ul. Poznańska 8)

edytuj Kościoły

• Parafia rzymskokatolicka pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa
• Parafia rzymskokatolicka pw. Matki Boskiej Nieustającej Pomocy
• Zbór Kościoła Ewangelicznych Chrześcijan

edytuj Gospodarka

W Nowym Tomyślu i okolicach działa kilka znaczących firm. Jedną z najbardziej znanych jest Fabryka Narzędzi Chirurgicznych "Chifa", dziś znana pod nazwą "Aesculap Chifa" sp. z o.o., należąca do koncernu B.Braun Melsungen AG. Inne duże firmy to "Top-Tomyśl" (zakłady mleczarskie), położony w pobliskiej Paproci "Bartex" (największy polski importer win) czy produkująca złącza przemysłowe fabryka "Phoenix Contact".

W okolicach miasta silnie rozwinięte jest rolnictwo, szczególnie nastawione na nietypowe uprawy. Charakterystyczne dla gminy są rozległe plantacje chmielu (90 ha) oraz szparagów (65 ha). W całym kraju Nowy Tomyśl słynie też jako miasto wikliniarzy. Tradycje te sięgają XIX w., kiedy w te okolice sprowadzono z Ameryki Północnej specjalne odmiany wikliny. W mieście co roku we wrześniu organizowany jest Jarmark Chmielo-Wikliniarski. W 1985 r. założono tutaj Muzeum Wikliniarstwa i Chmielarstwa (oddział Muzeum Narodowego Rolnictwa i Przemysłu Rolno-Spożywczego w Szreniawie).

edytuj Sport

• Polonia Nowy Tomyśl – piłkarska III liga polska (wielkopolska grupa północna)
• TS 05 Nowy Tomyśl - piłkarska VII liga polska (poznańska grupa IV)
• LKS Budowlani Nowy Tomyśl - podnoszenie ciężarów

edytuj Turystyka

KTR Szarka - klub turystyki rowerowej powstały w 2001r. Skupia młodzież z terenu powiatu nowotomyskiego. Organizator trzydniowego Rajdu Szlakiem Chmielu i Wikliny.

edytuj Ludzie związani z Nowym Tomyślem

• Zenon Grocholewski - kardynał, prefekt Kongregacji Wychowania Katolickiego
• Paweł Najdek - ciężarowiec kategorii superciężkiej, 4-krotny medalista mistrzostw Europy
• Błażej Telichowski - piłkarz Dyskobolii Grodzisk Wielkopolski
• Stefania Kaja - ceramik, malarz

Przypisy

edytuj Zobacz też

• Synagoga w Nowym Tomyślu

edytuj Linki zewnętrzne

• Tomyśl w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich
• Mapy: Autopilot • Google Maps • Szukacz • Targeo • Zumi

• Zdjęcia satelitarne: Google Maps • Wikimapia • Zumi

p • d • e Miasta województwa wielkopolskiego Miasta powiatowe Chodzież • Czarnków • Gniezno • Gostyń • Grodzisk Wielkopolski • Jarocin • Kalisz • Kępno • Koło • Konin • Kościan • Krotoszyn • Leszno • Międzychód • Nowy Tomyśl • Oborniki • Ostrów Wielkopolski • Ostrzeszów • Piła • Pleszew • Poznań • Rawicz • Słupca • Szamotuły • Śrem • Środa Wielkopolska • Turek • Wągrowiec • Wolsztyn • Września • Złotów Miasta gminne Bojanowo • Borek Wielkopolski • Buk • Czempiń • Czerniejewo • Dąbie • Dobra • Dolsk • Golina • Gołańcz • Grabów nad Prosną • Jastrowie • Jutrosin • Kleczew • Kłecko • Kłodawa • Kobylin • Kostrzyn • Koźmin Wielkopolski • Kórnik • Krajenka • Krobia • Krzywiń • Krzyż Wielkopolski • Książ Wielkopolski • Luboń • Lwówek • Łobżenica • Margonin • Miejska Górka • Miłosław • Mikstat • Mosina • Murowana Goślina • Nowe Skalmierzyce • Nekla • Obrzycko • Odolanów • Okonek • Opalenica • Osieczna • Ostroróg • Pniewy • Pobiedziska • Pogorzela • Poniec • Przedecz • Puszczykowo • Pyzdry • Rakoniewice • Raszków • Rogoźno • Rydzyna • Rychwał • Sieraków • Skoki • Sompolno • Stawiszyn • Stęszew • Sulmierzyce • Swarzędz • Szamocin • Ślesin • Śmigiel • Trzcianka • Trzemeszno • Tuliszków • Ujście • Wieleń • Wielichowo • Wronki • Wyrzysk • Wysoka • Zagórów • Zbąszyń • Zduny • Żerków

Aktualny kurs dolara:
dolar amerykański(USD): 2,9551

Online News

---

---